VI. Niệm Phật

Nam-mô A Di Đà Phật

Nam-mô A Di Đà Phật là câu niệm cốt lõi của người tu Tịnh Độ. Nam-mô nghĩa là cung kính quay về, nương tựa; A Di Đà Phật là danh hiệu Đức Phật cõi Cực Lạc. Cả câu là lòng cung kính nương tựa Đức Phật, không nên giải nghĩa tùy tiện.

Nội dung giáo lý

Nam-mô A Di Đà Phật là câu niệm quen thuộc nhất với người tu Tịnh Độ, được gọi là sáu chữ hồng danh. Câu này gồm hai phần. "Nam-mô" là phiên âm tiếng Phạn, mang nghĩa cung kính quay về, kính lễ và nương tựa. "A Di Đà Phật" là danh hiệu của Đức Phật ở cõi Tây Phương Cực Lạc.

Ghép lại, cả câu mang ý: con xin hết lòng cung kính, quay về và nương tựa nơi Đức Phật A Di Đà. Đây vừa là lời chào kính, vừa là lời gửi gắm cả niềm tin và nguyện vọng của người tu. Mỗi lần niệm, người tu nhắc lòng mình hướng về Phật, nương theo hạnh nguyện và lòng từ bi của Ngài.

Vì câu này cô đọng cả lòng quy kính lẫn danh hiệu Phật, nên cần được hiểu và giải nghĩa cẩn trọng, đúng theo lời kinh, chứ không nên cắt nghĩa tùy tiện theo cảm tính. Nên hiểu đây là câu niệm đặt trên nền kinh điển, niềm tin và đời sống thiện lành, để quay tâm về Phật, chứ không phải một câu nói đem lại may rủi bên ngoài.

Ý nghĩa thực hành

Quý vị có thể đem câu Nam-mô A Di Đà Phật vào đời sống một cách tự nhiên và đầy ý nghĩa. Trước bàn thờ Phật, khi thắp nén hương buổi sáng, hãy chắp tay niệm ba lần thật chậm, lòng nhớ rằng mình đang cung kính quay về nương tựa Đức Phật. Lúc gặp người quen là Phật tử, một câu "A Di Đà Phật" thay lời chào cũng là nhắc nhau giữ lòng hướng thiện. Khi trong lòng bất an, lo sợ, quý vị niệm câu này vài lần để tâm có chỗ tựa mà lắng lại. Ví dụ, một chị công nhân trước giờ vào ca thường niệm thầm sáu chữ, coi đó như lời nhắc mình hôm nay làm việc cẩn thận, ăn nói hòa nhã; nhờ vậy chị thấy lòng nhẹ và bình tĩnh hơn. Điều cốt yếu là niệm với lòng kính thật sự, hiểu mình đang nương về Phật, chứ không đọc cho qua. Khi câu niệm gắn với lòng kính và nếp sống hiền, nó trở thành chỗ dựa ấm áp cho cả ngày.

Một vài điều dễ lầm

Không nên giải nghĩa câu Nam-mô A Di Đà Phật một cách tùy tiện theo cảm tính, mà nên y theo lời kinh.

Xem thêm điều dễ lầm
  • Nên hiểu Nam-mô là cung kính quay về, nương tựa, không phải một từ vô nghĩa đọc cho có.
  • Không nên xem câu niệm là lời đem lại may rủi bên ngoài, mà là cách quay tâm về Phật.
  • Niệm câu này không phải để cầu lợi riêng cho mình, mà để gửi gắm lòng tin và nguyện hướng về Phật.
  • Nên hiểu câu niệm đặt trên nền kinh điển và đời sống thiện lành, không tách rời nhân quả.

Hiểu sâu hơn

Mở phần chuyên sâu

Câu Nam-mô A Di Đà Phật là lời niệm trung tâm của cả pháp môn Tịnh Độ, thường được tôn xưng là sáu chữ hồng danh. Vì nó được niệm hằng ngày và quá quen thuộc, nhiều người lại không nắm rõ ý nghĩa, hoặc giải thích theo cảm tính. Hiểu đúng câu này là một việc nền tảng cho người tu.

Xét về cấu tạo, câu gồm hai phần rõ rệt. Phần đầu là "Nam-mô", phiên âm từ tiếng Phạn namo, mang nghĩa cung kính đảnh lễ, quy ngưỡng, quay về nương tựa. Trong nhiều nghi thức Phật giáo, namo được đặt trước danh hiệu chư Phật, Bồ-tát để bày tỏ lòng kính lễ và quy hướng. Phần sau là "A Di Đà Phật", danh hiệu của Đức Phật giáo chủ cõi Tây Phương Cực Lạc. Như vậy, ghép lại cả câu có nghĩa: con xin hết lòng cung kính, quay về và nương tựa nơi Đức Phật A Di Đà.

Về nguồn, danh hiệu A Di Đà Phật và việc xưng niệm danh hiệu ấy được nói rõ trong Kinh A Di Đà, Taishō 366, và Kinh Vô Lượng Thọ, Taishō 360. Hai kinh này trình bày bản nguyện tiếp dẫn của Phật A Di Đà và khuyên chúng sinh nghe danh hiệu, tin ưa, nhớ nghĩ và xưng niệm để nguyện sinh về cõi ấy. Do đó câu niệm không phải do người sau tự đặt ra, mà gắn liền với danh hiệu và bản nguyện được kinh điển nêu rõ.

Về ý nghĩa tu học, mỗi lần niệm câu này là một lần người tu làm trọn ba việc cùng lúc. Một là bày tỏ lòng cung kính đối với Phật. Hai là quay tâm về nương tựa, gửi gắm niềm tin và nguyện vọng vãng sinh. Ba là nhớ nghĩ tới hạnh nguyện và lòng từ bi của Phật để noi theo trong đời sống. Hiểu như vậy, câu niệm vừa là lời quy kính, vừa là pháp tu thu nhiếp tâm.

Ở đây cần một lời nhắc nhẹ về cách hiểu. Không nên giải nghĩa câu Nam-mô A Di Đà Phật một cách tùy tiện, gán cho nó những nghĩa không có trong kinh; cũng không nên xem nó như câu nói đem lại may rủi bên ngoài. Nên hiểu đây là câu niệm đặt trên nền kinh điển, niềm tin và đời sống thiện lành, để quay tâm về Phật. Khi người tu niệm với lòng kính thật sự và hiểu rõ mình đang nương về ai, câu sáu chữ ấy mới phát huy trọn vẹn sức nuôi dưỡng tâm, dẫn người ta đi từ lòng kính tới sự an tịnh và niềm tin vững chắc nơi Phật A Di Đà.

Nguồn tham khảo

  • Kinh A Di Đà, Taishō 366
  • Kinh Vô Lượng Thọ, Taishō 360
  • Bản Việt đã duyệt: HT Thích Trí Tịnh — ba kinh Tịnh Độ
  • BDK English Tripiṭaka — The Three Pure Land Sutras

Bài liên quan