Vô Lượng Quang

• Ánh sáng vô lượng không phải thứ phép màu ban xuống để giải trừ tai họa theo ý muốn riêng.
• Niệm danh hiệu để nhớ ánh sáng ấy, không phải đọc cho đủ số để cầu được soi sáng tức thì.
• Hiểu nghĩa Vô Lượng Quang không thay cho tu tập; người tu vẫn cần giữ giới, làm lành và sửa mình.

Vô Lượng Quang là một trong hai nghĩa lớn của danh hiệu Phật A Di Đà, dịch từ tên Phạn Amitābha, nghĩa là ánh sáng vô lượng. Đây là cách giáo lý Tịnh Độ, qua Kinh Vô Lượng Thọ, diễn tả một mặt công đức của Phật. Khi nghe bốn chữ "ánh sáng vô lượng", người tu nên dừng lại một chút để hiểu cho đúng, vì hiểu sai sẽ dẫn đến cách niệm Phật lệch hướng.

Trước hết, ánh sáng vô lượng không nên hiểu thuần là thứ hào quang nhìn thấy bằng mắt. Theo cách giảng quen thuộc trong truyền thống chú giải, ánh sáng ấy chỉ trí tuệ của Phật, soi cho chúng sinh thoát khỏi mê lầm. Cũng ánh sáng ấy là lòng từ bi rộng lớn, nâng đỡ muôn loài quay về điều lành. Hai mặt trí tuệ và từ bi vốn không tách rời: có sáng để thấy đường, lại có ấm để nâng người yếu đuối đứng dậy.

Vì sao gọi là vô lượng? Vì trí tuệ và từ bi ấy không có giới hạn, lan đến khắp nơi mà không bị ngăn ngại bởi xa gần, sang hèn hay thân sơ. Người xưa mượn hình ảnh ánh sáng để diễn tả điều này, bởi ánh sáng có đặc tính trải rộng, xua tan bóng tối ở bất cứ chỗ nào nó chiếu tới. Một ngọn đèn không chọn lựa người để soi; cũng vậy, lòng từ bi của Phật không bỏ sót một ai.

Hiểu được như vậy, người tu Tịnh Độ nhắc đến Vô Lượng Quang là để nhớ về ánh sáng trí tuệ và từ bi ấy, chứ không phải để cầu một thứ phép màu ban xuống giải trừ tai họa theo ý muốn riêng. Niệm danh hiệu A Di Đà cũng không phải đọc cho đủ số để mong được soi sáng tức thì. Khi niệm với tâm hướng về, ta như mở lòng đón nhận ánh sáng soi đường, để bớt mê mờ, bớt tối tăm trong cách nghĩ và cách sống, mà dần hướng tâm về sự sáng suốt và hiền lành.

Trong đời sống tại gia, ánh sáng trí tuệ thể hiện ở những việc rất cụ thể. Đó là khi ta nhìn việc cho thấu đáo, không vội tin lời thị phi, không nóng nảy mà gây tổn hại cho người khác. Những lúc lòng đang rối hay đang giận, quý vị thử niệm một câu A Di Đà Phật và nghĩ đến ánh sáng vô lượng, như nhờ một ngọn đèn soi cho mình bình tĩnh trở lại. Mỗi câu niệm khi ấy trở thành một lần thắp đèn trong tâm.

Niệm Phật theo cách ấy luôn đi liền với sống thiện: nói lời hòa nhã, biết tha thứ, làm việc lành và giữ tâm trong sáng mỗi ngày. Cũng cần nhớ rằng hiểu nghĩa Vô Lượng Quang không thay được việc tu tập; người tu vẫn cần giữ giới, làm lành và sửa mình. Ánh sáng của Phật soi đường, nhưng chính ta phải cất bước đi trên con đường ấy.