Tin nhân quả trong Tịnh Độ

• Không nên mượn pháp môn niệm Phật để né tránh việc tránh ác làm lành.
• Nên hiểu niệm Phật, sám hối, làm lành đều là nhân lành, hợp với nhân quả.
• Không nên xem nguyện lực của Phật như cách phủ nhận hay xoá bỏ quy luật nhân quả.
• Nên hiểu tin nguyện lực và tin nhân quả nương nhau, không bỏ phần nào.

Khi nói tới pháp môn Tịnh Độ, người ta thường nhấn mạnh tin nơi nguyện lực tiếp dẫn của Đức A Di Đà. Điều đó đúng, nhưng chưa đủ. Một phần không thể thiếu của lòng tin Tịnh Độ chính là tin nhân quả nghiệp báo. Thiếu phần này, lòng tin dễ bị lệch, và việc tu hành dễ rơi vào chỗ ỷ lại.

Đức Phật dạy rất rõ ràng về nhân quả. Trong Kinh Tiểu Nghiệp Phân Biệt thuộc Trung Bộ, Ngài giảng cho chàng thanh niên Subha rằng chính nghiệp, tức những hành động cố ý của thân, miệng và ý, là cái làm cho chúng sinh khác nhau về tuổi thọ, sức khỏe, dung sắc và hoàn cảnh. Nói gọn lại, gieo nhân lành thì gặt quả lành, gieo nhân ác thì chịu quả ác, mỗi người là kẻ thừa tự của nghiệp do chính mình tạo. Lời dạy ấy là nền tảng chung của đạo Phật, và cũng là nền cho người tu Tịnh Độ.

Từ đây cần soi sáng một hiểu lầm khá phổ biến. Có người cho rằng đã tu Tịnh Độ, đã nương sức Phật để về Cực Lạc, thì khỏi cần bận tâm tới nhân quả, cứ niệm Phật cho nhiều là đủ, còn việc giữ giới, tránh ác làm lành thì xem nhẹ. Hiểu như vậy là vô tình lấy pháp môn Tịnh Độ để né tránh nhân quả. Nên hiểu cho đúng rằng niệm Phật, sám hối, phát nguyện, làm lành thảy đều là những nhân lành, hoàn toàn hợp với lẽ nhân quả chứ không phủ nhận nhân quả. Nguyện lực của Phật là một trợ duyên rất lớn, là chỗ nâng đỡ giúp người tu thêm vững tâm, nhưng không phải là một sức mạnh xoá bỏ quy luật nhân quả hay thay cho phần tu của mỗi người.

Vì thế, người tu Tịnh Độ cần giữ cho được hai phần đi đôi: vừa tin nơi nguyện lực của Đức A Di Đà, vừa tin sâu nhân quả. Tin nguyện lực thì an lòng, có chỗ nương, bớt sợ hãi trên đường tu. Tin nhân quả thì dè dặt với điều ác, siêng năng với điều lành, giữ gìn năm giới trong đời sống. Một người vừa thành kính niệm Phật, vừa cẩn trọng trong từng lời nói việc làm vì hiểu nhân quả, thì sự tu của họ vừa rộng mở nhờ tha lực, vừa chắc chắn nhờ tự mình gieo nhân lành.

Hiểu và sống được như thế, lòng tin nhân quả không hề mâu thuẫn với lòng tin Tịnh Độ, mà trái lại làm cho con đường niệm Phật thêm sáng và thêm vững. Người tu nhờ đó không buông xuôi, không ỷ lại, mỗi ngày một hiền lành, từng bước an ổn tiến về Cực Lạc.