Tăng trong Tam Bảo

• Nương tựa Tăng là nương vào đoàn thể hòa hợp, thanh tịnh, không buộc vào danh tiếng một người.
• Một cá nhân có chỗ chưa trọn không làm mất giá trị của Tăng đoàn và Chánh pháp.
• Kính Tăng không phải là sùng bái cá nhân, mà là quý trọng đời sống giữ giới tu hành.

Trong ba ngôi báu, ngôi Tăng đôi khi gây ngộ nhận nhiều nhất. Nghe nói quy y Tăng, có người liền nghĩ là nương tựa vào một vị sư cụ thể mà mình quý mến. Nhưng theo lời Phật dạy, chữ Tăng trước hết chỉ đoàn thể những người xuất gia sống hòa hợp, cùng giữ giới và tu theo Chánh pháp. Đó là một tập thể thanh tịnh, chứ không phải một cá nhân.

Tăng quý ở chỗ là đoàn thể gìn giữ và trao truyền lời Phật từ đời này sang đời khác. Hãy thử nghĩ: Đức Phật đã nhập diệt từ rất lâu, vậy nhờ đâu hôm nay ta còn được nghe Pháp? Chính nhờ có chư Tăng nối nhau tu hành nghiêm túc, học thuộc, giảng giải và giữ gìn kinh điển cho không sai lạc. Trong Kinh Châu Báu thuộc Tiểu Bộ, Tăng đoàn được ca ngợi như một châu báu cao quý ở đời, sánh cùng Phật và Pháp. Vì công lao gìn giữ Chánh pháp ấy mà Tăng được tôn là một trong ba ngôi báu.

Hiểu vậy thì khi nương tựa Tăng, ta nương vào sự hòa hợp và đời sống thanh tịnh của cả đoàn thể, chứ không buộc vào danh tiếng một người. Có thể ví như ta tin cậy cả một mái trường biết dạy điều hay, chứ không chỉ trông vào riêng một thầy. Cách hiểu này rất quan trọng, vì nó giúp niềm tin của ta vững vàng: nếu một cá nhân có chỗ chưa trọn, lòng kính của ta đối với Tăng đoàn và Chánh pháp vẫn không lay. Nên hiểu kính Tăng là quý trọng đời sống giữ giới tu hành, không phải sùng bái một cá nhân.

Sự hòa hợp của Tăng cũng là điều Đức Phật hằng nhắc gìn giữ. Bởi thế, khi nghe điều chưa rõ về một vị sư nào đó, người Phật tử nên giữ lời cẩn trọng, không vội phán xét hay đồn đại, vì lời nói thiếu suy xét dễ gieo chia rẽ.

Với người tại gia, kính Tăng thể hiện ở những việc rất thiết thực. Khi đến chùa, ta giữ thái độ cung kính, lắng nghe lời giảng rồi đem điều hay về thực hành trong nhà. Ta có thể góp phần hộ trì Tăng đoàn bằng những việc giản dị: cúng dường trong khả năng, giúp việc chùa, giữ gìn sự hòa thuận trong đạo tràng, không gieo lời chia rẽ. Người tại gia tuy không thuộc hàng xuất gia, nhưng khi sống hòa thuận, hộ trì Chánh pháp như thế là đã góp phần nuôi dưỡng đời sống đạo. Đặt niềm tin nơi sự hòa hợp và thanh tịnh của đoàn thể chư Tăng, lòng kính Tăng của ta đi vào việc làm hằng ngày một cách bền vững.