Tam Bảo

• Tăng là đoàn thể tu hành gìn giữ chánh pháp, không nên đồng nhất với một cá nhân riêng lẻ.
• Tam Bảo là chỗ nương để học và tu, không nên xem như vật đem lại may mắn hay nơi đổi lễ lấy phước.

Người học Phật từ xưa vẫn quen nhắc đến Tam Bảo, tức ba ngôi báu: Phật, Pháp và Tăng. Gọi là "báu" vì đây là chỗ nương tựa quý giá hơn cả của cải thế gian. Vàng bạc giúp ta no ấm một đời, còn ba ngôi báu này soi đường cho ta ra khỏi khổ đau, là thứ của cải bền lâu mà mối mọt, trộm cướp hay thời gian đều không lấy đi được.

Ngôi thứ nhất là Phật, bậc đã tự mình giác ngộ, làm gương sáng và chỉ đường cho người sau. Ngôi thứ hai là Pháp, là những lời Phật dạy về nhân quả, đạo đức và con đường tu tập đưa đến hết khổ. Ngôi thứ ba là Tăng, đoàn thể những người xuất gia tu hành, gìn giữ và trao truyền lời Phật cho đời sau. Ba ngôi ấy nương nhau mà thành: nhờ Đức Phật ra đời mới có Pháp được nói ra, và nhờ chư Tăng tiếp nối mà Pháp được giữ gìn, lan tỏa đến tận hôm nay.

Niềm tôn kính ấy không phải là chuyện về sau mới có. Ngay trong Kinh Châu Báu thuộc Tiểu Bộ, hình ảnh Phật, Pháp và Tăng đã được ca ngợi như những châu báu cao quý nhất ở đời, và lời kinh nguyện cho mọi loài được an lành nhờ nương vào sự cao quý ấy. Theo cách hiểu truyền thống, sức hộ trì lớn nhất không nằm ở việc cầu xin, mà ở chỗ ta đặt niềm tin đúng chỗ và sống theo điều thiện lành mà ba ngôi báu chỉ bày.

Cần thưa cho rõ một điểm dễ hiểu lệch: nương Tam Bảo không nên hiểu như cầu xin ba ngôi báu mang lợi riêng đến cho mình, cũng không nên xem đó như một vật mong điều may hay nơi đổi lễ lấy phước. Nên hiểu Tam Bảo là chỗ nương để học và để tu. Riêng ngôi Tăng, ta nương vào cả đoàn thể tu hành hòa hợp, không nên đồng nhất với một cá nhân riêng lẻ nào.

Với người tại gia, có Tam Bảo làm điểm tựa, đời sống tâm linh bớt chông chênh. Mỗi khi phân vân điều gì đúng sai, ta soi lại lời Phật dạy và lẽ nhân quả mà chọn lối thiện. Gặp việc khó hiểu về đạo, ta tìm đến chư Tăng hay người am hiểu để hỏi cho đúng, thay vì tin theo lời đồn. Nghe nói nơi nào đó "linh" để mong cầu lợi riêng, ta bình tâm soi lại lời Phật dạy mà không vội chạy theo. Có ba ngôi báu trong lòng, mỗi khi rối lòng ta biết quay về đâu để soi sáng và tìm lại sự an ổn.