II. Đạo đức và tu tập căn bản

Sửa thân khẩu ý

Thân, khẩu, ý là ba nơi con người tạo nghiệp: việc làm, lời nói và tâm ý. Tu hành chính là sửa ba nghiệp này cho hiền thiện. Người niệm Phật giữ thân lành, miệng lành, ý trong sạch thì câu niệm Phật mới đi vào đời sống.

Nội dung giáo lý

Trong đạo Phật, con người tạo nghiệp qua ba cửa: thân là việc làm, khẩu là lời nói, ý là tâm tưởng. Mọi điều lành dữ đời này đều khởi từ ba nơi ấy. Vì vậy tu hành nói cho gọn chính là sửa ba nghiệp này cho ngày một hiền thiện hơn.

Sửa thân là giữ việc làm trong sạch: không sát hại, không trộm cắp, không tà hạnh, thay vào đó là bảo vệ sự sống, sống ngay thẳng và thủy chung. Sửa khẩu là giữ lời nói chân thật, hòa nhã, không nói dối, không nói lời chia rẽ, thô ác hay thêu dệt. Sửa ý là nuôi tâm bớt tham, bớt giận, giữ cái nhìn ngay thẳng tin nhân quả.

Ba nghiệp này nương nhau. Ý trong sạch thì lời nói và việc làm tự nhiên hiền hơn; ngược lại, mỗi lần giữ được lời nói và việc làm tốt cũng giúp tâm ý lắng dịu.

Với người tu Tịnh Độ, niệm Phật và sửa ba nghiệp đi đôi với nhau. Câu niệm Phật nhắc ta sống lành; đời sống lành lại làm câu niệm thêm sâu. Đó là cách tu gần gũi mà chắc thật cho mỗi ngày.

Ý nghĩa thực hành

Quý vị có thể chọn mỗi ngày để ý một nghiệp. Hôm nay tập giữ lời: trước khi nói điều gì có thể làm tổn thương người, hãy dừng lại một câu niệm Phật rồi mới nói, hoặc chọn im lặng. Hôm khác tập giữ thân: làm một việc lành nhỏ như giúp người, nhường nhịn, tránh sát hại sinh vật. Lại có ngày tập giữ ý: mỗi khi niệm tham hay niệm giận khởi lên thì nhận biết và buông nhẹ. Buổi tối, quý vị ngồi yên ít phút, soi lại trong ngày thân, khẩu, ý đã làm được gì lành, còn vướng chỗ nào, rồi sám hối và phát nguyện sửa tiếp. Cách tu này không cần cầu kỳ, hợp với người lớn tuổi và bận rộn. Mỗi ngày sửa một chút, lâu dần ba nghiệp nhẹ nhàng, câu niệm Phật cũng theo đó mà an và sáng hơn.

Một vài điều dễ lầm

Không nên nghĩ chỉ cần niệm Phật nhiều là đủ, còn việc làm và lời nói thế nào cũng được.

Xem thêm điều dễ lầm
  • Không nên xem sửa thân khẩu ý là chuyện của người xuất gia, người tại gia niệm Phật cũng cần sửa mỗi ngày.
  • Không nên hiểu sửa mình là gò ép khổ sở, mà là nhẹ nhàng buông dần thói quen xấu và nuôi lớn việc lành.
  • Không nên chỉ chú trọng việc làm bên ngoài mà bỏ quên tâm ý, vì ý là gốc khởi ra lời nói và hành động.

Nguồn tham khảo

  • Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo, Taishō 600
  • Kinh Giáo thọ Thi-ca-la-việt, Trường Bộ 31 (DN 31)
  • CBETA
  • Bản Việt đã duyệt: HT Thích Trí Tịnh; HT Thích Minh Châu (Trường Bộ)

Bài liên quan