Phát nguyện vãng sinh

• Không nên lấy nguyện vãng sinh làm cớ để lười biếng, bỏ bê việc nhà việc nước.
• Nên hiểu vãng sinh là chuyển sang môi trường tu học thuận lợi, không phải tránh né cuộc đời.
• Không nên tách nguyện vãng sinh khỏi bổn phận hôm nay, vì hai điều ấy không chống nhau.
• Nên hiểu làm tròn bổn phận hiện tại chính là chất liệu vun bồi cho nguyện vãng sinh.

Phát nguyện vãng sinh là một trong những hành động cốt lõi của người tu Tịnh Độ, gắn liền với chữ Nguyện trong ba phần Tín, Nguyện, Hạnh. Theo Kinh A Di Đà, Đức Phật nhiều lần khuyên chúng sinh nên phát nguyện sinh về cõi Cực Lạc; còn Kinh Vô Lượng Thọ mô tả cõi nước thanh tịnh ấy do bản nguyện của Đức A Di Đà kiến lập, làm nơi tiếp dẫn những ai tin tưởng và phát nguyện. Như vậy, phát nguyện vãng sinh có chỗ nương rõ ràng trong kinh điển, không phải điều người sau tự đặt ra.

Điều cần hiểu cho thật thấu là ý nghĩa của việc vãng sinh. Cực Lạc được mô tả là cõi nước có đầy đủ thuận duyên cho việc tu học: không bị các khổ bức bách, thường được nghe pháp, gần gũi bậc thượng thiện nhân, nhờ đó tu hành không thối lui cho đến ngày giác ngộ. Vì vậy, vãng sinh nên được hiểu là chuyển sang một môi trường tu học tốt hơn, để hoàn tất con đường giải thoát, chứ không phải là một nơi để hưởng nhàn hay trốn tránh.

Từ chỗ hiểu đúng ấy, ta thấy rõ một hiểu lầm cần tránh: cho rằng phát nguyện vãng sinh là biểu hiện của tâm chán đời, muốn bỏ mặc gia đình, công việc và trách nhiệm xã hội để mong về một cõi an nhàn. Nên hiểu khác đi: người phát nguyện vãng sinh chân chính không quay lưng với cuộc sống hiện tại. Trái lại, vì biết mọi việc lành đều có thể hồi hướng về nguyện vãng sinh, họ càng chăm lo làm tròn bổn phận, sống hiếu thuận với cha mẹ, có trách nhiệm với con cái, lương thiện trong việc làm ăn và hòa ái với mọi người.

Đạo Phật vốn dạy người tại gia phải làm tròn bổn phận của mình, như Kinh Giáo thọ Thi-ca-la-việt đã nêu rõ các mối quan hệ và trách nhiệm trong đời sống. Người tu Tịnh Độ phát nguyện vãng sinh không hề được miễn trừ những bổn phận ấy; ngược lại, chính việc sống có trách nhiệm và đầy từ tâm trong hiện tại là nền tảng đạo đức nâng đỡ cho nguyện vãng sinh thêm vững.

Hiểu và sống được như thế, phát nguyện vãng sinh trở thành một chí hướng sáng đẹp: vừa hướng về cõi tu học thanh tịnh, vừa thúc đẩy người Phật tử sống tử tế, có ích ngay trong đời này. Lấy mỗi bổn phận làm tròn làm một bước về Cực Lạc, người tu vừa an vui hiện tại, vừa vững vàng trên con đường giải thoát, đó mới là phát nguyện vãng sinh đúng pháp.