Nguyện thứ 18

• Không nên cho rằng niệm Phật theo nguyện này sẽ xóa sạch mọi nghiệp bất kể nhân quả và lòng có thật sám hối hay không.
• Không nên tách niệm Phật khỏi tin sâu và nguyện thiết, vì cả ba vốn đi liền nhau mới thành.
• Không nên xem mười niệm như một con số máy móc, cốt ở chỗ chí tâm và lòng hướng thiện.

Trong bốn mươi tám đại nguyện của Tỳ-kheo Pháp Tạng, nói trong Kinh Vô Lượng Thọ, nguyện thứ mười tám được nhiều người xem là cốt lõi của pháp môn Tịnh Độ. Đại ý của nguyện ấy là: nếu chúng sinh trong mười phương nghe danh hiệu Ngài, hết lòng tin ưa, nguyện sinh về cõi nước của Ngài, dù chỉ niệm tưởng được mười niệm mà chí thành, thì sẽ được tiếp dẫn về Cực Lạc. Vì lời nguyện này mở một con đường rộng cho số đông nên nó giữ vị trí đặc biệt trong cả pháp môn niệm Phật.

Nét đẹp của nguyện thứ mười tám là tấm lòng từ bi không bỏ sót ai. Người bận rộn, người ít chữ, người tuổi cao, người không đủ sức tu những pháp môn cao sâu, tất cả đều có thể nương danh hiệu Phật mà tu. Nhờ vậy con đường niệm Phật trở nên gần gũi, ai cũng có thể bước vào. Đây chính là chỗ thể hiện lòng thương rộng lớn ẩn sau bản nguyện của Phật A Di Đà.

Tuy nhiên, để hiểu cho đúng, ta cần nhìn kỹ ba chữ then chốt: tin sâu, nguyện thiết và niệm Phật chí tâm. Ba điều này không tách rời, mà đi liền với một tấm lòng hướng thiện, biết sám hối lỗi xưa và sống hiền lành. Niệm Phật chí tâm vốn đã bao hàm một cái tâm thành kính, quay về điều lành, chứ không phải đọc cho đủ số rồi thôi. Vì thế không nên hiểu nguyện này theo lối cho rằng chỉ cần niệm Phật cho đủ mười niệm là khỏi cần tu sửa, khỏi giữ giới mà vẫn chắc chắn được cứu. Cũng không nên nghĩ niệm Phật theo nguyện thứ mười tám sẽ xóa sạch mọi nghiệp bất kể nhân quả, hay Phật sẽ tiếp dẫn người ta bất kể họ có thật lòng tin, nguyện và hồi tâm hay không.

Nên hiểu rằng nguyện lực của Phật là một trợ duyên rất lớn, là chỗ nâng đỡ, nhưng không thay cho phần tu của mỗi người. Phần tin, phần nguyện và phần hành vẫn nằm nơi chính ta gìn giữ. Niệm Phật, sám hối, phát nguyện đều là những nhân lành, hợp với lẽ nhân quả chứ không phủ nhận nhân quả. Hiểu như vậy, nguyện thứ mười tám không phải lối tắt để buông xuôi, mà là lời hứa từ bi nâng đỡ người chí tâm tu hành.

Với người tại gia, có thể đặt nguyện này làm chỗ nương cho việc tu mỗi ngày. Mỗi thời niệm Phật, hãy khởi đủ ba điều: tin lời nguyện của Phật là chân thật, nguyện sinh về Cực Lạc để tu học tiếp, và niệm danh hiệu một cách chí thành chứ không lơ đãng. Khi lỡ nói lời nặng hay khởi lòng tham giận, hãy dừng lại sám hối rồi niệm Phật, xem đó là cách hồi tâm. Có cụ già mỗi tối niệm vài chuỗi, vừa niệm vừa nguyện cho mình bớt nóng nảy, sống hòa với con cháu; đó chính là tin, nguyện, hạnh đi liền nhau, an lòng trên đường về Cực Lạc.