Người lớn tuổi học Tịnh Độ

• Nên hiểu tuổi cao có nhiều duyên lành để tu: thời gian rảnh hơn, lòng đã thấm lẽ vô thường, dễ an trú nơi câu niệm Phật.
• Không nên lo trí nhớ kém, sức yếu thì không niệm Phật được, vì pháp này giản dị, chỉ cần một câu danh hiệu là đủ.
• Nên hiểu cốt yếu là tin sâu, nguyện thiết, niệm Phật chuyên cần và giữ tâm an vui, không cần thuộc nhiều kinh hay gắng quá sức.
• Không nên tự trách hay buồn phiền vì tu muộn, mà hãy an lòng vui với mỗi ngày được niệm Phật từ nay về sau.

Tuổi cao thường là lúc người ta hướng lòng nhiều hơn về đời sống tâm linh. Con cái đã trưởng thành, gánh nặng mưu sinh đã vơi, thời gian rảnh rỗi nhiều hơn, và nhất là lòng đã từng trải bao đổi thay của cuộc đời nên thấm thía lẽ vô thường. Chính những điều ấy làm cho tuổi cao trở thành một duyên lành đặc biệt để học và hành pháp môn Tịnh Độ. Bài này muốn nói rõ điều đó, đồng thời tránh lối nói khiến người già lo sợ về tuổi tác hay cái chết.

Trước hết, hãy thấy sự phù hợp giữa pháp môn và người cao tuổi. Theo Kinh A Di Đà, Taishō 366, cốt yếu của việc tu là tin sâu, nguyện thiết và chấp trì danh hiệu. Đây là một pháp rất giản dị: chỉ cần một câu Nam-mô A Di Đà Phật, niệm chậm rãi, miệng niệm tai nghe. Pháp này không đòi hỏi trí nhớ phải giỏi, sức khỏe phải nhiều, hay phải thuộc lòng nhiều kinh sách. Người lớn tuổi dù trí nhớ có suy, chân tay có yếu, vẫn hoàn toàn có thể giữ một câu danh hiệu. Đó là lý do nhiều bậc Tổ sư Tịnh Độ vẫn nói pháp môn này khế hợp với mọi căn cơ, đặc biệt nâng đỡ những người ít có điều kiện tu các pháp khó.

Kế đến, cần nói tới nguyện lực tiếp dẫn. Kinh Vô Lượng Thọ, Taishō 360, trình bày các đại nguyện rộng lớn của Đức Phật A Di Đà, trong đó có nguyện tiếp dẫn những chúng sinh chí thành niệm Phật, nguyện sinh về cõi của Ngài. Nguyện lực ấy là nguồn an ủi lớn cho người cao tuổi: việc tu của mình không đơn độc, mà có sự nâng đỡ của Phật. Tuy vậy, cần hiểu đúng rằng nguyện lực nâng đỡ chứ không thay cho phần tự lực; người tu vẫn cần giữ lòng tin, lời nguyện và sự niệm Phật chuyên cần của chính mình.

Điều cần đặc biệt lưu ý là cách trình bày. Khi nói với người lớn tuổi, ta tuyệt đối không dùng giọng làm người ta thêm sợ hãi về tuổi già hay cái chết để thúc người ta tu. Vô thường là một sự thật, nhưng nên được nói tới một cách nhẹ nhàng, như một lời nhắc để biết quý từng ngày và sống an, chứ không phải để gieo sợ hãi. Mục đích của niệm Phật nơi tuổi già là để tâm thêm an vui, nhẹ nhõm, bớt lo toan, sống hòa thuận với con cháu, chứ không phải để thấp thỏm trong nỗi sợ.

Về thực hành, người lớn tuổi nên tu một cách thong thả, vừa sức. Mỗi ngày vài thời niệm Phật ngắn, niệm chậm và rõ, xen với những việc lành nhỏ như khuyên nhủ điều hay, giúp đỡ người chung quanh. Không cần gắng quá sức, không cần so đo nhiều ít.

Tóm lại, người lớn tuổi học Tịnh Độ không hề là muộn, trái lại còn có nhiều duyên lành. Chỉ cần một câu danh hiệu Phật giữ cho đều đặn, lòng tin và nguyện chân thành, sống hiền hòa và an vui, thì mỗi ngày tuổi xế chiều đều trở nên ấm áp và đầy ý nghĩa.