Người bệnh học Tịnh Độ

• Nên hiểu lúc ốm đau câu niệm Phật là chỗ nương tựa giúp tâm an, bớt sợ hãi và oán than, chịu đựng cơn đau nhẹ nhàng hơn.
• Không nên nghĩ thân bệnh, sức yếu thì không tu được, vì người bệnh vẫn có thể niệm thầm danh hiệu Phật dù nằm một chỗ.
• Nên hiểu thân này là chỗ nương để tu nên cần giữ gìn, chữa trị đúng cách theo lời thầy thuốc.
• Không nên tách rời việc chữa bệnh và việc niệm Phật, mà để hai việc đi cùng nhau: y học trị thân, niệm Phật an tâm.

Bệnh tật là một phần khó tránh của kiếp người, và cũng là lúc tâm con người dễ chông chênh nhất: lo lắng, sợ hãi, đau đớn, có khi oán than, tuyệt vọng. Chính trong hoàn cảnh ấy, pháp môn niệm Phật cho thấy giá trị thiết thực của nó. Tuy vậy, khi nói về người bệnh tu Tịnh Độ, cần giữ một sự rõ ràng quan trọng để khỏi gây hiểu lầm tai hại: niệm Phật là để an tâm, không phải để thay thế cho việc chữa bệnh.

Trước hết, hãy nói về chỗ niệm Phật giúp ích cho người bệnh. Theo Kinh A Di Đà, Taishō 366, cốt yếu của việc tu là tin sâu, nguyện thiết và chấp trì danh hiệu. Người bệnh dù nằm một chỗ, dù sức đã yếu, vẫn có thể niệm thầm câu Nam-mô A Di Đà Phật. Khi tâm bám vào câu niệm, nó không còn bị cuốn theo nỗi sợ và sự đau đớn một cách hoàn toàn. Câu niệm Phật như một chỗ tựa, giúp lòng lắng lại, bớt hoảng loạn, bớt oán trách, nhờ đó người bệnh chịu đựng cơn đau nhẹ nhàng hơn và giữ được sự bình an bên trong. Đây là lợi ích về mặt tâm, rất thật và rất quý.

Thế nhưng, đây cũng là chỗ cần thưa cho thật minh bạch. Niệm Phật tuyệt đối không phải là một phương thuốc chữa bệnh, càng không phải lý do để người bệnh bỏ thuốc, bỏ khám, từ chối điều trị. Đạo Phật vốn coi trọng thân người: thân này tuy vô thường nhưng là chỗ nương để tu học, nên cần được giữ gìn, chăm sóc. Đức Phật và chư đệ tử xưa khi bệnh vẫn dùng thuốc, vẫn nhờ thầy thuốc chăm nom. Vì vậy, người bệnh học Tịnh Độ cần hiểu rõ: việc của y học là chẩn đoán và chữa trị thân bệnh, việc của niệm Phật là nuôi dưỡng sự an tâm. Hai việc này bổ túc cho nhau, không loại trừ nhau. Bỏ chữa trị để chỉ trông vào niệm Phật là một hiểu lầm nguy hiểm, có thể khiến bệnh nặng thêm và làm khổ cả người thân.

Khi đã giữ đúng ranh giới ấy, người bệnh có thể an tâm thực hành. Vừa tuân thủ phác đồ điều trị, uống thuốc đúng giờ, ăn uống nghỉ ngơi điều độ, vừa nương câu niệm Phật mỗi khi đau hay sợ. Nếu bệnh nặng kéo dài, câu niệm Phật và lòng tin nơi nguyện lực tiếp dẫn của Đức Phật A Di Đà còn là nguồn an ủi sâu xa, giúp người bệnh đối diện với vô thường một cách bình thản hơn, không hoảng loạn.

Người thân chăm sóc người bệnh cũng nên hiểu điều này, để vừa lo chu đáo việc thuốc thang, vừa nhẹ nhàng nhắc người bệnh niệm Phật, tạo không khí yên ổn quanh giường bệnh.

Tóm lại, người bệnh hoàn toàn có thể và nên học Tịnh Độ. Câu niệm Phật giúp tâm an giữa cơn đau và nỗi sợ, nhưng không thay cho thuốc men và sự chăm sóc y tế. Vừa chữa trị đúng cách, vừa giữ câu niệm Phật trong lòng, đó là cách người bệnh nương nơi Phật mà vượt qua bệnh khổ một cách an lành và sáng suốt.