Gia đình cùng niệm Phật

• Không nên trách móc, giận dỗi khi người nhà chưa muốn tham gia; nên để tự nhiên và kiên nhẫn gieo duyên.
• Nên hiểu cách hay nhất là nêu gương: tự mình sống hiền lành an vui để người thân tự cảm mến mà theo.
• Không nên nghĩ cả nhà phải cùng tin một lúc mới được; mỗi người có duyên riêng, đến sớm muộn khác nhau.

Trong truyền thống người Việt, gia đình là chỗ dựa và là nơi nuôi dưỡng nếp sống đạo đức. Khi cả nhà cùng niệm Phật, đó là một duyên lành lớn: không khí trong nhà thêm ấm áp hòa thuận, và con cháu được gieo hạt giống thiện lành từ thuở nhỏ. Tuy nhiên, một gia đình thường gồm nhiều người với niềm tin và mức độ hiểu đạo khác nhau, nên bài này muốn bàn cách xây nếp niệm Phật chung mà không rơi vào ép buộc người chưa tin.

Trước hết, hãy thấy giá trị của việc cùng tu. Kinh A Di Đà dạy chấp trì danh hiệu Phật A Di Đà, giữ tâm hướng về điều lành. Khi nhiều người trong nhà cùng giữ một câu niệm, cùng hướng về một điều thiện, thì sợi dây gắn kết trong gia đình thêm bền, và mỗi người được nhắc nhở sống tử tế hơn. Đây là nền tảng tinh thần quý giá cho hạnh phúc lâu dài của một mái nhà.

Về bổn phận trong gia đình, Kinh Giáo thọ Thi-ca-la-việt thuộc Trường Bộ dạy rất rõ cách cha mẹ với con cái, vợ với chồng, đối đãi nhau bằng thương yêu, tôn trọng và chu toàn trách nhiệm. Tinh thần ấy cho thấy đạo Phật xây dựng gia đình trên nền tự nguyện và quý mến, chứ không trên sự áp đặt. Vì vậy, khuyến khích người thân hướng về đạo cũng phải đi theo cùng tinh thần tôn trọng đó: gợi mở, mời gọi, chứ không cưỡng ép.

Điểm cần dặn kỹ là không ép người chưa tin. Lòng tin là chuyện của tâm, không thể có được bằng mệnh lệnh hay sự bắt buộc. Nếu ép vợ chồng, con cái phải niệm Phật khi họ chưa sẵn lòng, người ta dễ sinh khó chịu, chống đối, thậm chí thành ác cảm với đạo. Như thế là lợi bất cập hại. Mỗi người có duyên riêng, có lúc chín riêng; người trong nhà nên kiên nhẫn chờ và tôn trọng nhịp của nhau.

Cách khuyến khích hữu hiệu nhất là nêu gương. Tự mình niệm Phật cho thành, sống hiền hòa, bớt nóng giận, biết nhường nhịn và vui vẻ, thì người thân sẽ tự thấy cái lợi ích thiết thực ngay trong nhà. Khi họ nhận ra người tu Phật trở nên dễ thương, đáng tin, gia đạo êm ấm hơn, tự khắc họ sinh lòng cảm mến và muốn tìm hiểu. Đó là lúc duyên chín một cách tự nhiên và bền vững.

Đem về đời sống, quý vị có thể tổ chức một thời niệm Phật chung ngắn gọn, ấm cúng cho những ai sẵn lòng, còn lại cứ để tự nhiên. Lấy tình thương và sự kiên nhẫn làm gốc, lấy nếp sống hiền lành của chính mình làm lời mời gọi sống động nhất. Gieo duyên như vậy, sớm muộn cả nhà sẽ gần lại với nhau trong điều lành, mà không ai cảm thấy bị bắt buộc.