Đời sống gia đình và Tịnh Độ

• Nên hiểu người cư sĩ tu Tịnh Độ vẫn lo tròn bổn phận với cha mẹ, vợ chồng, con cái theo lời Phật dạy.
• Không nên vì muốn niệm Phật nhiều mà bỏ bê chăm sóc người thân hay trách nhiệm trong gia đình.
• Nên hiểu chăm sóc gia đình với lòng từ và sống hòa thuận cũng là một phần của đường tu Tịnh Độ.
• Không nên xem đời sống gia đình và việc niệm Phật là hai chuyện chống trái nhau, vì chúng nâng đỡ lẫn nhau.

Một thắc mắc thường gặp nơi người cư sĩ mới phát tâm là: tu Tịnh Độ thì có phải buông bỏ đời sống gia đình hay không. Có người nghe nói niệm Phật cầu vãng sinh Cực Lạc liền tưởng phải xa lìa vợ con, bỏ mặc cha mẹ, mới gọi là dốc lòng tu. Cách hiểu ấy không những sai tinh thần pháp môn, mà còn đi ngược lời Phật dạy cho người tại gia.

Trước hết, hãy nhìn lại nền đạo đức mà Đức Phật đặt ra cho người cư sĩ. Trong Kinh Giáo thọ Thi-ca-la-việt, Trường Bộ 31, Đức Phật dạy rất cụ thể về các mối quan hệ trong đời sống gia đình và xã hội: con cái phụng dưỡng cha mẹ, cha mẹ thương yêu nuôi dạy con; vợ chồng kính trọng giữ nghĩa với nhau; người chủ và người làm đối đãi có tình. Đây là khuôn vàng thước ngọc cho đời sống thế tục, và Đức Phật xem việc giữ tròn các bổn phận này là điều thiện, là phước. Người tu Tịnh Độ tại gia, vì thế, không hề được phép lấy cớ niệm Phật mà chối bỏ trách nhiệm với người thân.

Kế đến, hãy nhìn vào tinh thần của pháp môn Tịnh Độ. Theo Kinh A Di Đà, Taishō 366, cốt tủy của việc tu là tin sâu, nguyện thiết và chấp trì danh hiệu. Điều đáng quý là câu niệm Phật vốn không kén nơi chốn hay hoàn cảnh: có thể niệm khi đi, đứng, nằm, ngồi, khi làm việc nhà, khi chăm sóc người thân. Như vậy, đời sống gia đình không phải là chướng ngại cho việc niệm Phật, mà trở thành mảnh đất để câu niệm Phật cắm rễ trong từng việc thường ngày.

Khi hiểu đúng, người cư sĩ sẽ thấy hai việc này nâng đỡ lẫn nhau. Sống trong gia đình với lòng từ, nhẫn nhịn, hòa thuận chính là đem giáo pháp ra thực hành; còn câu niệm Phật giúp tâm an, bớt nóng giận, để mình đối xử với người thân dịu dàng hơn. Người mẹ niệm Phật mà chăm con tận tụy, người con niệm Phật mà phụng dưỡng cha mẹ chu đáo, ấy là vừa làm tròn đạo người, vừa tiến trên đường đạo.

Cũng cần giữ một sự cân bằng để khỏi hiểu lệch sang phía khác. Lo cho gia đình không có nghĩa là chìm đắm trong việc nhà tới mức quên hẳn việc tu, hay biến tình thương thành chấp thủ trói buộc. Tinh thần đúng là: tròn bổn phận mà lòng vẫn hướng về Phật, thương yêu mà không bám víu, lo việc đời mà không quên chí nguyện giải thoát.

Tóm lại, đời sống gia đình và pháp môn Tịnh Độ không hề mâu thuẫn. Người cư sĩ giữ tròn bổn phận với cha mẹ, vợ chồng, con cái theo lời Phật dạy, rồi đem câu niệm Phật vào nếp sống ấy, đó chính là cách tu Tịnh Độ thiết thực và vững bền nhất giữa đời thường.