Amitāyus

• Vô Lượng Thọ trước hết chỉ công đức giáo hóa lâu dài của Phật, không nên hiểu cạn là tuổi thọ thường tình.
• Amitāyus và Amitābha là hai tên của cùng một Đức Phật A Di Đà, không phải hai vị khác nhau.
• Hiểu nghĩa thọ mạng vô lượng không thay cho tu tập; người tu vẫn cần giữ giới, làm lành và sửa mình.

Amitāyus là một trong những tên gọi bằng tiếng Phạn của Phật A Di Đà. Theo truyền thống chú giải Tịnh Độ, chữ này thường được dịch là Vô Lượng Thọ, nghĩa là thọ mạng vô lượng. Cùng với tên Amitābha (Vô Lượng Quang), tên Amitāyus cho thấy một danh hiệu A Di Đà thật ra mở ra hai mặt công đức, được nói đến trong Kinh Vô Lượng Thọ. Hiểu được điều này, ta tránh được lầm tưởng rằng đây là hai vị Phật khác nhau.

Điều cần nắm cho kỹ là thọ mạng vô lượng không nên hiểu cạn là sống lâu theo nghĩa thường tình của người đời. Ý chính, theo cách giảng quen thuộc, là công đức và sự giáo hóa của Phật kéo dài không giới hạn, khác hẳn đời sống ngắn ngủi và đầy biến đổi của chúng sinh trong cõi khổ. Chúng ta sinh ra rồi già, bệnh, mất đi; còn công đức của Phật thì bền lâu, không bị thời gian làm hao mòn.

Vì sao điều này quan trọng với người tu? Vì nhờ thọ mạng và công đức bền lâu ấy mà người ở nhiều đời, nhiều nơi vẫn còn chỗ nương theo lời Phật mà tu học. Một ngọn đèn cháy được lâu thì soi đường cho nhiều người qua lại; cũng vậy, công đức không cùng tận của Phật là chỗ tựa vững vàng, không phải thứ phép màu chóng vánh tắt sớm. Người tu nhờ đó mà yên lòng đặt niềm tin lâu dài vào con đường mình đi.

Đặt hai nghĩa cạnh nhau, ta thấy danh hiệu A Di Đà thật trọn vẹn. Ngài vừa là Vô Lượng Quang, là ánh sáng trí tuệ và từ bi soi đường; vừa là Vô Lượng Thọ, là công đức bền lâu nâng đỡ qua bao đời. Có sáng để noi theo, có bền để nương tựa, nên người tu Tịnh Độ nhắc đến Amitāyus, hay A Di Đà, là để nhớ công đức ấy mà phát tâm tu học, sống hiền và hướng về giác ngộ.

Áp dụng vào đời sống tại gia, ý thọ mạng vô lượng nhắc ta nên tu tập đều đặn, kiên trì mỗi ngày một chút, thay vì nóng vội mong kết quả tức thì. Mỗi câu niệm Phật là một lần nuôi nếp lành: giữ lời nói hòa nhã, làm việc thiện trong khả năng, và biết sống chậm lại để bớt phiền não. Với người tuổi đã cao, nghĩ đến Vô Lượng Thọ có thể giúp lòng an hơn trước lẽ vô thường, tin rằng công đức tu học của mình không mất đi.

Cũng cần nhớ rằng Amitāyus không phải là lời cầu xin trường thọ cho riêng bản thân theo ý muốn, và hiểu nghĩa thọ mạng vô lượng cũng không thay được việc tu tập thật sự. Người tu vẫn cần giữ giới, làm lành và sửa mình mỗi ngày. Hiểu cho thấu danh hiệu, ta có một chỗ tựa bền lâu để cứ thế gắng tu cho đến cuối đời.